Een uitzonderlijk vroegmoderne architecturale aedicula- of tabernakelspiegel uit de overgangsperiode van de late Renaissance naar het vroege Maniërisme. Uitgevoerd in een begerenswaardig en zeldzaam kabinetformaat van 52 × 55 cm, met een harmonieuze balans tussen sculpturaal verguldsel en een ingetogen donker fond.
Architectuur & Iconografie
De lijst is opgebouwd volgens de strikte architecturale principes van een klassiek renaissance-altaar:
Flankerende kariatiden: De stijlen worden gevormd door twee verfijnd gestoken, half-sculpturale gevleugelde engelen (hermen) met devoot over de borst gekruiste armen, uitlopend in cannelures en acanthusconsoles. De stijl is schatplichtig aan ontwerpen van meesters als Jacopo Sansovino.
Ornamentiek: Het donker gepolychromeerde fond contrasteert met de fijne vergulde arabesken, ranken en gestileerde palmetmotieven op zowel het fries als de sokkel.
Lijstwerk: De spiegelrand zelf wordt geaccentueerd door een diep geprofileerde lijst met een fijn gesneden astragaal- of parelrand.
Maculatuur & Datering (ca. 1600–1630)
Waar de kunstmarkt gedomineerd wordt door latere 19e-eeuwse historismekopieën, biedt de achterzijde van dit exemplaar materieel bewijs van een authentieke vroegmoderne vervaardiging:
Het achterpaneel is over de vellingkanten verzegeld met authentieke 17e-eeuwse maculatuurstroken van handgeschept lompenpapier.
De typografie toont een vroegmoderne Latijnse Antiqua met cursieve marginalia. Het betreft een theologische verhandeling met duidelijke tekstpassages en verwijzingen naar onder meer de vroege kerkvader S. Laurent. Justin. (Sint-Laurentius Justinianus, cap. 4), de profeet Ezechiël en traktaten over ascetiek.
Het hergebruik van proef- of misdrukken door meubel- en lijstenmakers was in de eerste decennia van de 17e eeuw een gebruikelijke praktijk om kieren stof- en tochtvrij af te sluiten, wat een waterdicht terminus post quem oplevert voor de vroeg-17e-eeuwse montage.
Conditie & Uitstraling
Spiegelglas: Het spiegelglas is van latere datum en verkeert in heldere, functionele staat.
Snijwerk en afwerking: Het houtsnijwerk is gaaf bewaard gebleven met behoud van de scherpe profilering. De vergulding toont eerlijke ouderdomsslijtage waarbij het roodbruine polment (bolus) en lokaal de witte gesso-onderlaag subtiel doorschijnen.
Houtconstructie: Authentiek handbewerkt naaldhouten corpus met natuurlijke ouderdomskrimp en een fraaie historische patine. Voorzien van een vroege gesmede ophangbevestiging.
Specificaties
Type: Aedicula- / tabernakellijst (spiegel)
Periode: Maniërisme / Vroegbarok (ca. 1600–1630)
Regio: Zuid-Duitsland (bijv. Neurenberg / Augsburg) of Noord-Italië (Veneto)
