Pommerse Zilveren Deckelbecher (Gartz an der Oder, 1770)

Algemene Kenmerken

• Type: Rococo Deckelbecher (dekselbeker) op voet.

• Materiaal: Hooggehalte zilver (gezien de periode waarschijnlijk ca. 13-lothig / .812 zilver).

• Datering: Gedateerd 1770 (met inscriptie).

• Herkomst: Gartz aan de Oder, Voor-Pommeren (Duitsland).

• Hoogte: 17 cm.

Vormgeving en Decoratie

De beker is een voortreffelijk voorbeeld van de overgang tussen de weelderige Rococo en het beginnende Classicisme. Het lichaam van de beker heeft een geaccentueerde balustervorm, rustend op een geprofileerde, gewelfde voet. Het geheel is versierd met krachtig, met de hand gedreven rocaille-ornamenten, bloemguirlandes (rozen en anjers) en diepe, gedraaide banen (rillingen) die het object een dynamische, sculpturale uitstraling geven.

De bekroning van het deksel bestaat uit een fraai uitgewerkte knop in de vorm van een bloemknop (roos), rustend op een verhoogde welving die de decoratie van de voet spiegelt.

Iconografie en Gravures

Het object is rijk voorzien van symboliek, verdeeld over drie centrale cartouches op het lichaam en een belangrijke randschrift:

1. Het Stadswapen: Een cartouche toont het officiële stadszegel van de stad Gartz (Oder): "Sigillum Civitatis Gartz". Centraal staat een burcht met drie torens en een vlag, boven de golven van de Oder.

2. Allegorie van de Hoop (Spes): Een cartouche met een zittende vrouwelijke figuur die een anker vasthoudt, geplaatst in een arcadisch landschap met palmbomen.

3. Allegorie van Geloof/Vrede: Een derde voorstelling toont een figuur in een landschap met architecturale elementen, wat aansluit bij de thema's van de inscriptie.

Inscriptie

Op de lip van het deksel is een fijne, gepunste (gestippelde) tekst in achttiende-eeuws Duits aangebracht:

"Wir zeigen unser dancbar Herz durch Hoffnung Frid und Einigkeit Anno 1770"

Deze tekst duidt op een sterke maatschappelijke of politieke context, mogelijk als dankbetuiging voor een periode van stabiliteit of als geschenk tussen gilden of stadsbestuurders.

Keurmerken en Documentatie

Onder de voet bevindt zich het meesterteken en de stadskeur. Volgens bijbehorende documentatie is dit specifieke exemplaar geregistreerd in de vakliteratuur van Wolfgang Scheffler (Goldschmiede Ostpreußens, of gerelateerde werken over Mecklenburg-Vorpommern), specifiek onder pagina 13, nummers 27-28.

Toestand

Het object verkeert in een uitmuntende, authentieke staat. De drijfwerk-details zijn scherp gebleven en de gravures zijn ondanks de leeftijd zeer goed leesbaar. De binnenkant vertoont de authentieke hamersporen van het smeedproces.

Historische waarde: Deze beker is niet alleen een kunstobject, maar een historisch document van de stad Gartz. Veel zilver uit deze regio is door de bewogen geschiedenis van Pommeren in de 20e eeuw verloren gegaan, wat dit bewaard gebleven en gedocumenteerde exemplaar een museale status geeft.