Museale Tinnen Gildebeker van het Leidekkersgilde – Dessau – 61 cm hoog

Met trots presenteren wij deze buitengewoon indrukwekkende en zeldzame tinnen gildebeker (Schanddeckelpokal of Gilde-Willkomm) uit de historische residentiestad Dessau (Anhalt, Duitsland). Met een monumentale hoogte van maar liefst 61 centimeter en een prachtig uitgevoerde architectonische piramidedeksel is dit object een absolute zeldzaamheid op de private antiekmarkt. Dit type bekers bevindt zich vandaag de dag nagenoeg uitsluitend in de collecties van grote Duitse streek- en rijksmusea.

De beker is specifiek vervaardigd voor het prestigieuze gilde van de Leidekkers en Lei-snijders (Schieferdecker). Dit was een klein, zeer communistisch, specialistisch en gevaarlijk ambacht dat nauw verbonden was met de bouw van kerken, paleizen en raadhuizen. Gilde-objecten van dit specifieke ambacht zijn internationaal uiterst gezocht en worden zelden aangeboden.

Het 'Gouden Boek' van het gilde: De Meesternamen

Als het levende geschiedschrift van het gilde is de kelk rondom voorzien van opeenvolgende generaties meesternamen in een prachtig barok- en classicistisch schrift.

Centraal op de kelk staan de opeenvolgende hoofdgraveringen van de prominente meesters:

• Wielhelm Hobusch

• Gottlieb Meybaum

• Gottfried Buff

• Christian Sielteman

• (Gevolgd door de latere generaties:) Gottlieb Meybaum, August Meybaum, Gottfried Schmiedt, Christian Schmiedt, Wielheem, Wüstfünger, Huhn en Rasch.

Rondom de zones en op de randen van de kelk bevinden zich de aanvullende meesternamen die de chronologische doorloop van het gilde compleet maken:

• Carl Maybaum, W. Hobusch, W. Bürkner, F. Redien, A. Preisike en G. Maibaum.

Pontificaal onder de vroege meesternamen staat de inscriptie ANNO 1785 gegraveerd. De beker zelf en de oudste gravures sluiten stilistisch perfect aan bij deze datering uit de late 18e eeuw, waarna de beker door de opeenvolgende meesters gedurende de opvolgende decennia verder is ingegraveerd bij hun toetreding.

Gedetailleerde iconografie

• De Gildebode / Schildhouder: De deksel wordt bekroond door een fraai gegoten, driedimensionaal figuurtje van een gildebode in historiserend kostuum met een geplooide mantel.

• Het Gilde-wapenschild: De bode houdt een uitbundig rolwerkwapenschild vast met daarop het officiële gilde-embleem: twee gekruiste gereedschappen (leihamer en leimes/dekijzer) waarmee de leistenen voor dakbedekking werden gekapt.

• Leeuwenkoppen (Mascarons): De kelk is zowel aan de uitbuikende bovenrand als aan de onderzijde rondom versierd met gegoten leeuwenkoppen in hoogreliëf. Deze dienden historisch om de ringen aan te bevestigen waaraan geschonken gilde-penningen of presentiegelden konden worden opgehangen.

• Stam en Voet: Het geheel rust op een slanke, meervoudig geprofileerde stam met schijfnodi en een brede, stabiele ringvoet.

Tinnen Keuren (Merktekens)

Aan de binnenzijde/onderzijde is de beker voorzien van een loepzuivere, driedelige stempelreeks (Dreistempelprägung), kenmerkend voor hoogwaardig Duits tin uit deze regio:

• Stadskeur Dessau: Het wapenschild met het stadsgezicht/burcht (twee torens en een weermuur).

• Meestertekens: Twee complementaire heraldische schilden met de karakteristieke afbeelding van een stralende halve maan met gezicht (Mondsichel), het kwaliteitsmerkteken van de meester-tinnegieter.

Conditie

De gildebeker verkeert in een uitstekende, authentieke verzamelaarsconditie. Het tin heeft een prachtige, diepe, zachtgrijze patina die door de eeuwen heen is opgebouwd en bewust onaangetast is gelaten. Alle gravures zijn helder en scherp leesbaar. Zeer uitzonderlijk voor een beker van dit formaat en deze leeftijd is dat de kwetsbare bekroning (de gildebode met het schild) volledig intact is en vrij is van grove breuken of storende oude soldeerresten.

Een museaal topstuk en een adembenemend document van de Duitse ambachtsgeschiedenis, klaar voor een prominente plek in een hoogwaardige collectie.

Specificaties

• Materiaal: Hoogwaardig kwaliteits-tin (Zinn / Feinzinn)

• Hoogte: 61 cm

• Herkomst: Dessau, Duitsland (Anhalt)

• Datering: Laat 18e-eeuws (centraal gedateerd 1785, met graveringen doorlopend tot in de vroege 19e eeuw)

• Gilde: Leidekkers / Lei-snijders (Schieferdecker)

• Keuren: Stadskeur Dessau & Meesterteken (Halve maan met gezicht)